Mediacja to dobrowolny proces z udziałem stron będących w konflikcie i bezstronnego mediatora, ukierunkowany na uzyskanie porozumienia, które będzie korzystne dla wszystkich stron, a tym samym rozstrzygnięcie i zakończenie sporu.

Cele mediacji:

  • rozwiązanie sporu, zakończenie konfliktu,
  • wypracowanie rozwiązania sporu przez osoby zainteresowane,
    przy udziale mediatora, bez narzucania rozwiązań przez osoby trzecie,
  • wypracowanie modelu rozwiązania, który będzie
    SATYSFAKCJONOWAŁ wszystkich uczestników mediacji, bez wyrokowania, kto ma rację,
  • budowanie takich relacji między uczestnikami, które pozwolą na
    kontakty w przyszłości, wypracowanie ustaleń, które satysfakcjonują uczestników oraz sporządzenie ugody w wyniku współpracy uczestników, bez narzucania rozstrzygnięć przez sąd.

Zasady mediacji:

  • wola porozumienia stron i złożenie takiego oświadczenia,
  • dobrowolność – nikt nie jest obligowany do uczestnictwa
    (inaczej niż w sądzie, gdzie jest obowiązek stawiennictwa), ale
    strony godzą się na udział, więc identyfikują z podejmowanymi
    uzgodnieniami,
  • akceptowalność – strony zgadzają się na zasady mediacji, współuczestniczą w ich realizowaniu (w sądzie nie mają wpływu na zasady przeprowadzania procesu),
  • poufność – strony i mediator zachowują tajemnicę,
  • bezstronność – mediator dba o zachowanie równowagi stron, nie wskazuje winnego i pokrzywdzonego, dąży do rozwiązania konfliktu akceptowalnego dla obu stron,
  • nieformalność mediacji – mediacje odbywają się w warunkach przyjaznych dla obydwu stron. Nie mogą być nagrywane ani obserwowane z zewnątrz;
  • zasada satysfakcji – zadaniem mediatora jest zadbać wyłącznie o takie rozwiązania, które są korzystne zarówno dla jednej, jak i drugiej strony. Nikt z mediacji nie może wyjść z poczuciem krzywdy,
  • neutralność – mediator nie narzuca stronom sposobu rozwiązania sporu, dba o poprawność sporządzonej ugody, by sąd zatwierdził ją, co będzie miało wiążące konsekwencje równe decyzji sądu; wzajemny szacunek – strony przestrzegają zasady szacunku, tj. nieobrażania siebie, niepodnoszenia głosu, nieprzerywania sobie, nieranienia siebie wzajemnie;
  • działanie w dobrej wierze – mówienie prawdy i niestosowanie jakichkolwiek środków manipulacyjnych celem uzyskania postawionych sobie przez stronę celów.

Przebieg postępowania mediacyjnego:

1. Pierwsze spotkanie – rejestracyjne, ze stroną inicjująca mediację
lub stronami zgłaszającymi gotowość do mediacji.
2. Rozpoczęcie mediacji – nawiązanie kontaktu ze stronami,
zaproszenie na spotkanie.
3. Wstępne spotkanie mediacyjne – osobno z każdą ze stron, umowa o mediację , czas trwania ok. 1- 2 godz.
4. Posiedzenia/ sesje mediacyjne – wspólne spotkania stron z mediatorem, czas trwania ok. 2 – 3 godz., liczba spotkań uzależniona od postępów procesu mediacyjnego;
5. Sporządzenie ugody, bez konieczności spotkania;
6. Przesłanie projektu ugody stronom do konsultacji;
6. Spotkanie w celu podpisania ugody, ok. 1 godz.

Ugoda:

Jeżeli stronom udało się osiągnąć porozumienie i wypracować warunki ugody, rolą mediatora jest takie ich ostateczne sformułowanie, by spełniły wszystkie wymogi formalnoprawne. Po podpisaniu ugody mediacyjnej przez strony i mediatora, ten ostatni przekazuje po jednym egzemplarzu stronom, jeden przesyła do organu zlecającego przeprowadzenie mediacji (jeśli mediacja została zlecona przez instytucję zewnętrzną).

Jeśli stronom nie udaje się wypracować satysfakcjonującego je porozumienia, sprawa zostaje odesłana do organu, który przesłał sprawę do mediacji, w celu rozstrzygnięcia sprawy. W przypadku mediacji tzw. prywatnych stronom pozostaje szukać innych sposobów osiągnięcia porozumienia. Mediator zawsze stara się pomóc stronom, w uświadomieniu sobie innych możliwości i alternatyw.

Zatwierdzenie ugody przez sąd

Na wniosek stron sąd przeprowadza postepowanie zatwierdzające ugodę zawartą przed mediatorem. W sytuacji, w której ugoda podlega zatwierdzeniu przez egzekucję, sąd zatwierdza ją, nadając postanowieniom klauzulę wykonalności.

Sąd nie zatwierdzi ugody zawartej przed mediatorem, nie nada jej również klauzuli wykonalności w całości lub części w sytuacji, kiedy:

  • zawiera ona zapisy niezgodne z prawem lub zasadami współżycia społecznego,
  • zmierza do obejścia prawa,
  • jest niezrozumiała lub zawiera sprzeczności.

Ugoda zawarta przed mediatorem po jej zatwierdzeniu przez sąd ma moc prawną ugody zawartej przed sądem.